مليت بزرگان ادبي و علمي ادوار گذشته: مناقشه اي بي حاصل

ترك يا ايراني بودن مولانا هميشه يه سوال يا بعضي وقتا يه دعوا بين ايراني ها و تركيه اي ها بوده و سال هاي اخير كه دولت تركيه توجه زيادي به مقبره ي مولانا نشون داده و سالانه مراسم بسياري اونجا برگزار مي شه و در نتيجه توريست هاي زيادي به اونجا مي رن، اين مساله بحث برانگيزتر شده. توي فيس بوك هم گروهي اخيرا ايجاد شده با عنوان “مولانا ايراني است و بس”. اينجا با دوستان تركيه اي كه صحبت مي كردم اون ها مولانا رو تركيه اي مي دونند… اما آيا اين مساله اهميت داره؟ اگه از لحاظ جغرافيايي حساب كنيم تا يه زماني محلي كه مولانا زندگي كرده جزو ايران بوده و الان قسمتي از تركيه محسوب مي شه! اما آيا جغرافيا تعيين كننده است ؟

اين مساله در مورد ساير بزرگان هم مي تونه مطرح باشه. براي مثال “ابن عربي” پدر عرفان نظري رو در نظر بگيريد. كسي كه در اسپانيا متولد شده، دوران كودكي و جواني رو اونجا سپري كرده و سپس به خاورميانه اومده و اوج دوران شكوفايي اش هم در خاورميانه بوده. اما از همه مهم تر اينه كه همه ي كتاب هاش رو به زبان عربي نوشته (فصوص الحكم، الفتوحات المكيه، …)! و اگه حتي يه اسپانيايي بخواد كتاب هاشو به زبان اصلي بخونه (چون كه ترجمه ممكنه كلام رو خدشه دار كنه) بايد اول زبان عربي رو ياد بگيره! پس به نظر من جغرافيا تعيين كننده نيست و بيشتر زبان و يا به طور كلي تر كلام و نوشته هاي بزرگان اهميت داره. دوستي در فيس بوك اين سوال رو از آرش نراقي پرسيده و چنين جواب گرفته:

“… متأسفانه من بحث درباره “ملیت” بزرگانی مانند مولانا را از اساس نادرست می دانم. در روزگار مولانا مفاهیمی مانند “ملیت” یا کشوری به نام “ایران” یا “افغانستان” و امثال آن وجود نداشته است. برای مثال، شما در هیچ کجای آثار مولانا نمی بیند که او خود را برمبنای هویتی قومی یا ملّی تعریف کرده باشد. به نظر من بهتر آن است که مولانا را شاعری “پارسی گوی” معرفی کنیم که هم تعبیری دقیق است و هم ما را ازمناقشات احیاناً بی حاصل ایمن می دارد…”

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: